Yıllardır sektörde aynı cümleyi kuruyoruz.

"Perakende değişiyor."

Aslında değişen perakende değil, tüketicinin karar verme şekli.

Eskiden müşteri mağazaya gelir, ürünleri karşılaştırır, satış danışmanını dinler ve kararını orada verirdi. Bugün ise mağazaya girmeden önce kararının büyük bölümünü vermiş oluyor. Çünkü artık bilgiye ulaşmak için mağazaya ihtiyaç duymuyor.

İnternette araştırıyor.

Video izliyor.

Kullanıcı yorumlarını okuyor.

Son dönemde ise bunların üzerine yeni bir oyuncu eklendi.

Yapay zekâ.

Bugün milyonlarca insan satın almayı düşündüğü ürünü önce yapay zekâya soruyor. Hangi çamaşır makinesi daha sessiz? Hangi buzdolabı daha az elektrik tüketiyor? Hangi televizyon fiyatına göre daha avantajlı?

Eskiden bu soruların cevabını bayi verirdi.

Şimdi ilk cevabı algoritmalar veriyor.

İşte bence perakendedeki asıl değişim tam burada başlıyor.

Bugün üreticiler hâlâ mağazadaki raf düzenini konuşuyor. Oysa tüketicinin ilk gördüğü raf artık telefon ekranı. İlk vitrini ise Google, YouTube ya da yapay zekâ uygulamaları oluşturuyor.

Bu nedenle önümüzdeki yıllarda yalnızca ürün geliştirmek yeterli olmayacak.

Ürünü doğru anlatabilmek de en az üretmek kadar önemli olacak.

Teknik bilgiler eksikse...

Dijital içerikler yetersizse...

Kullanıcı deneyimleri görünmüyorsa...

Algoritmalar sizi görmeyecek.

Algoritmaların görmediği markayı ise tüketici de kolay kolay göremeyecek.

Burada özellikle bayi kanalına önemli görev düşüyor.

Çünkü yapay zekâ bilgi verebilir ama güven veremez.

Bir ailenin yaşamına en uygun ürünü hâlâ deneyimli bir satış danışmanı belirliyor.

Servisi anlatan da bayi.

Ürünün yıllarca arkasında duran da bayi.

Tüketiciyle ilişkiyi kuran da yine bayi.

Bu nedenle ben yapay zekânın fiziksel mağazaları ortadan kaldıracağına inanmıyorum.

Tam tersine...

İşini iyi yapan bayileri daha değerli hâle getireceğine inanıyorum.

Çünkü bilgi artık herkesin cebinde.

Ama güven hâlâ insanların elinde.

IFA Berlin'de bu yıl konuşulan konulara baktığımızda da aynı tabloyu görüyoruz. Yapay zekâ artık sadece ürünlerin içinde kullanılan bir teknoloji değil. Perakendenin nasıl yapılacağını da değiştiren yeni bir güç hâline geliyor.

Bizim sektörümüz açısından asıl soru şu olmalı:

Biz bu değişimi izleyen tarafta mı olacağız, yoksa yöneten tarafta mı?

Türkiye güçlü üretim yapan bir ülke.

Güçlü markalara sahibiz.

Yaygın bayi teşkilatımız var.

Servis ağımız Avrupa'nın birçok ülkesinden daha güçlü.

Şimdi bunlara bir yenisini eklemek zorundayız.

Dijital görünürlük.

Çünkü gelecekte sadece mağazada görünür olmak yetmeyecek.

Algoritmalarda da görünür olmak gerekecek.

Belki de önümüzdeki yılların en değerli vitrini mağaza camı değil...

Yapay zekânın öneri ekranı olacak.

Bence bugünden konuşmamız gereken konu da tam olarak budur.