Yeni nesil klimalarda öne çıkan teknoloji trendleri nelerdir? Akıllı bağlantı, yapay zekâ destekli kullanım, enerji tasarrufu ve hava kalitesi çözümleri ne kadar belirleyici hale geldi?

Şu anda satılan ürünlerin büyük bir kısmı wi-fi’ya bağlanma özelliklerine sahip. Bu özellik sayesinde tüketici evine gitmeden 1-2 saat önce ısıtma veya soğutma işlemini yapabilir, akıllı telefonu ile tüm klima fonksiyonlarını yönetebilir. Bu özellik çok fazla kullanılmasa da şu anda alım tercihince belirleyici oluyor. Bunun dışında sayısı fazla olmasa da yapay zekâ destekli klimalar Türkiye'ye gelmeye başladı; bu klimalar kamera ve sensörler sayesinde tüketici davranışlarını gözlemleyerek bulutta analiz ediyor ve ona göre en optimum enerji kullanımı ile konforu sağlıyor. Yapay zekâ destekli klimaların en önemli özelliği diğer klimalar oda ısındıktan sonra çalışmaya başlarken bu klimalar ise dış hava durumunu, nemi ve odanın izolasyon yapısını hesaba katarak ısı değişimlerini önceden tahmin eder ve tedbir alır. Bunun dışında odadaki insan sayısı, hareketlerini ve konumlarına göre ısı ve fan hızı ayarını yapar. Kısacası bir robota kumandayı verdiğinizi düşünün ve bu robotun tek görevinin konforunuzu korurken minimum enerjitüketimi sağlamak olduğunu hayal edin. Wi-fi ve yapay zeka dışında klimalara eklenen filtreler tüketicilerin ihtiyaçlarına göre belirleyici olabiliyor ayrıca son yıllarda trend olan rüzgarsız klima modelleri yer alıyor. Bu özellik sayesinde klima önünde otursanız bile rahatsız edici bir hava akımı ile karşılaşmıyorsunuz, son olarak kendi kendini temizleme özelliği de ön plana çıkıyor.

Önümüzdeki 5 yıl içinde klima teknolojilerinde nasıl bir dönüşüm bekliyorsunuz? Tüketici beklentileri ve sektör yatırımları hangi alanlarda yoğunlaşacak?

Klimalarda orta vadede yapılacak geliştirmeler fiyat, enerji verimliliği ve sessizlik konusunda olacağını düşünüyorum. Fiyat halen en belirleyici unsur dolayısıyla firmaların en büyük yatırımları bu yönde.

Bugün pazarda en hızlı büyüyen klima segmenti hangisi? Split klima, ticari modeller, taşınabilir klimalar ya da multi sistemler arasında nasıl bir tablo var?

Öncelikle teknik olarak bir konuya değinmek istiyorum; yaygın olarak split klimaların evde kullanılan klimalar olduğu düşünülmekte fakat split klima terimi klimanın iç ve dış ünite veya ünitelerden olduğunu ifade ediyor. Tek iç ve tek dış varsa Mono- split, tek dış ve çok iç varsa da multi-split. Dolayısıyla salon tipi, kaset tipi gibi ticari klimalar da evde kullandığımız duvar tipi klimalar gibi split klimalardır. Şu anda tüm dünyada en yaygın kullanılan segment duvar tipi split klimalardır ve bunların en çok talep edilen kapasiteleri 12.000 Btu/ saat ve 18.000 Btu/saat. Bu ürünlerden sonra açık ara ile salon tipi klimalar, portatif klimalar ve diğer ticari klimalar geliyor.

2026 yılında klima pazarında nasıl bir büyüme öngörüyorsunuz? İç talep, yenileme pazarı ve yeni konut projeleri satışları nasıl etkiler?

Klima pazarının büyümesi hem ekonomik şartlara hem de hava sıcaklığına bağlı. Bu sene, diğer yılların aksine, ocak, şubat mart gibi aylarda klimalara, diğer yıllara kıyasla ciddi bir talep gördük. Bu sene para piyasası halen sıkı olmasına rağmen bir artış olacağını düşünüyorum. Bu artışın boyutunu hava sıcaklığı belirleyecektir.

Türkiye’de tüketicilerin klima tercihleri son yıllarda nasıl değişti? Satın alma kararında en çok hangi kriterler öne çıkıyor?

Satın alma kararında fiyat, marka, satış sonrası ve teknik özellikler ön plana çıkıyor. Diğer dayanıklı tüketim ürünlerinde marka en önemli tercih nedeni iken, klimalarda en önemli etken fiyat olduğunu düşünüyorum. Türkiye’de hane bazında klima penetrasyonu hangi seviyeye ulaştı? Bölgesel farklılıklar ve büyüme potansiyeli hakkında neler söylersiniz? Klima pazarının büyüme potansiyeli diğer dayanıklı tüketim ürün gruplarına göre çok farklı. Örneğin bir evde bir buzdolabı ya da fırın varken, aynı evde 5 adet klima olabiliyor. Dolayısıyla hem ikinci üçüncü klima alımları devam edeceği için hem de ilk defa klima alanlardan dolayı büyümenin devam edeceğini düşünüyorum. Klima kullanımı daha önce sıcak güney şehirleri ile sınırlıyken şu anda tüm şehirlerde kullanılıyor. En yoğun bölgeler Akdeniz, Güneydoğu ve Ege. En az klima kullanan bölgeler ise Karadeniz ve Doğu Anadolu.

Konut tipi klimalar, ticari sistemler ve taşınabilir klimalar arasında talep dağılımı nasıl şekilleniyor? Hangi segment daha hızlı ivmeleniyor?

Elimde detaylı istatistik olmasa da konut tipi klimaların daha hızlı ivmelendiğini düşünüyorum. Yıllar önce klimalar genellikle iş yerleri, otel restoran gibi mekanlarda yaygın kullanılıyordu fakat ev tipi klimalarının maliyetinin düşmesiyle birlikte evde yaygın kullanım başladı. Şu anda tahminim duvar tipi ve taşınabilir klimaların, adet bazında, kullanım oranı %95 civarında.

Türkiye klima pazarı, dünya genelindeki trendlerle ne kadar paralel ilerliyor? Yerel pazarı ayrıştıran temel dinamikler nelerdir?

Türkiye’yi diğer ülkelerden ayrıştıran en önemli faktör farklı coğrafi bölgelere sahip olması. Aynı ülkede aşırı nem ve ısı (Akdeniz iklimi) varken başka yerlerde -30C’ye varan sıcaklıklar (Doğu Anadolu) dolayısıyla tüm bu iklimlere hitap edecek klimalar olmalı. Hem aşırı nemli ve aşırı sıcak, hem kuru ve sıcak hem de aşırı soğuk ortamlarda çalışıyor olması lazım. Bunun dışında Türkiye de özellikle eski binaların elektrik tesisatları uygun değil, bu nedenle voltaj değişimleri olabilir ve elektronik kart ve kompresör gibi komponentler arızalanabiliyor.

Bayilerin klima satışlarını artırabilmesi için nelere odaklanması gerekiyor? Teşhir, keşif hizmeti, montaj kalitesi ve satış sonrası hizmet ne kadar kritik?

Bana göre bayinin elinde farklı alternatifler olmalı, müşterinin ihtiyacına göre doğru ürün sunmalı. Öncelikle müşteriye soru sorarak gerçek ihtiyacını belirlemeli ve doğru ürünü teklif etmeli. Markalar satışlarını artırmak için ücretsiz keşif sunmalı bunun dışında diğer markalardan farklı şeyler yapmalı örneğin ücretsiz ilave borulama, vinç desteği ayrıca servis teknisyenlerine gerekli eğitim vermeli, kılık kıyafete dikkat etmeli ve müşteri taleplerini takip etmeli. En önemlisi yeterli ve etkin bir servis ağına sahip olmalı.

Klima satışlarında fiziksel mağazalar ile e-ticaret kanalları arasındaki denge nasıl değişiyor? Tüketici hangi kanalda hangi avantajı arıyor?

Klima satışı diğer dayanıklı tüketim ürünlerine göre halen fiziksel mağazadan daha çok alınıyor, fakat e-ticaret’ten satış her sene artıyor ve e-ticaret’in artık belirleyici bir rolü var; Müşteri internet üzerinden almasa bile yorumları inceliyor ve fiyatları karşılaştırıyor. Geleneksel fiziksel satışın gelecekte yok olacağını düşünmüyorum bunun da ana nedeni montaj ihtiyacının olması ve ürünü fiziksel olarak görme isteğinin olması.

Servis ağı, bakım hizmetleri ve yedek parça erişimi konusunda nasıl bir strateji izliyorsunuz? Satış sonrası hizmet rekabette ne kadar belirleyici?

Klima sektöründe servis ağı, ürünün kendisi kadar kritik bir öneme sahip. Çünkü klima, yalnızca satın alınıp kullanılan bir ürün değil; doğru montaj, bakım ve teknik uygulama gerektiren bir sistemdir. Diğer birçok üründe kurulum süreci daha çok temel kullanım bilgilendirmesinden ibaret olabilirken, klima sektöründe montaj kalitesi doğrudan ürünün performansını, enerji verimliliğini ve kullanım ömrünü etkiliyor. Özellikle montaj sırasında yapılan teknik işlemler büyük önem taşıyor. Örneğin vakum işleminin doğru şekilde yapılmaması durumunda cihazdan tam verim alınamıyor ve sistem içerisinde uzun vadede geri dönüşü olmayan hasarlar oluşabiliyor. Bu durum hem müşteri memnuniyetini düşürüyor hem de ürünün ömrünü olumsuz etkiliyor. Ne yazık ki sektörde bazı firmaların maliyet baskısı nedeniyle montaj hizmetlerini çok düşük ücretlerle yaptırmaya çalıştığını görüyoruz. Bu da yeterli teknik bilgiye ve eğitime sahip olmayan kişilerin sahada görev almasına yol açabiliyor. Oysa klima montajı; elektrik, gaz basıncı ve yüksekte çalışma gibi ciddi teknik ve güvenlik unsurları içeren profesyonel bir iştir. Yetersiz uygulamalar yalnızca cihaz performansını düşürmekle kalmıyor, aynı zamanda çalışanların ve müşterilerin güvenliğini de riske atabiliyor. Bu nedenle sektörün sürdürülebilir şekilde büyüyebilmesi için yetkili servis ağlarının güçlendirilmesi, teknisyen eğitimlerinin artırılması ve kaliteli montaj standartlarının korunması büyük önem taşıyor.

Enerji verimliliği, düşük ses seviyesi ve çevreci soğutucu gazlar konusunda ne tür yenilikler geliştiriliyor? Yeni regülasyonlar sektörü nasıl etkiliyor?

Klima sektöründe son yıllarda en büyük gelişim alanlarından biri enerji verimliliği oldu. Özellikle Türkiye’de duvar tipi split klima segmentinde enerji standartlarının yükselmesiyle birlikte inverter teknolojisi artık sektör standardı haline geldi. Uzun süredir mevcut enerji sınıfı gerekliliklerini yalnızca inverter klimalar karşılayabildiği için, yaklaşık son 10 yıldır geleneksel On-Off modellerin satışları sona ermiş durumda. Bunun yanı sıra sektörde çevre dostu soğutucu gazlara geçiş de oldukça hızlı gerçekleşti. Türkiye’de faaliyet gösteren markaların büyük bölümü bugün R32 gazı kullanıyor. Bu yeni nesil gazlar hem daha yüksek enerji verimliliği sağlıyor hem de çevresel etkileri açısından önceki nesil gazlara kıyasla çok daha avantajlı bir yapı sunuyor. Ayrıca sektör yalnızca enerji tasarrufuna değil; çevre koruması, sürdürülebilirlik ve kullanıcı konforu gibi alanlara da yoğun şekilde odaklanıyor. Özellikle ses seviyesi, enerji tüketimi ve çevresel standartlar konusunda devlet kurumları ve ilgili regülasyonlar sektördeki gelişmeleri yakından takip ediyor ve gerekli düzenlemeleri sürekli güncelliyor. Bu da hem tüketicilerin daha verimli ve konforlu ürünlere ulaşmasını hem de sektörün daha sürdürülebilir bir şekilde büyümesini destekliyor.

İklim değişikliği, artan sıcaklıklar ve enerji maliyetleri klima sektörünü nasıl dönüştürüyor? Önümüzdeki dönemde talebe etkisi ne olur?

Küresel ısınma ve özellikle büyük şehirlerde giderek daha fazla hissedilen “kentsel ısı adası” etkisi, klimayı artık bir lüks tüketim ürünü olmaktan çıkarıp temel bir ihtiyaç haline getirdi. Günümüzde özellikle şehir yaşamında klimasız ev sayısı oldukça azaldı; hatta birçok konutta farklı odalarda birden fazla klima kullanımı yaygınlaşmış durumda. Bu büyümenin önemli nedenlerinden biri de ürün maliyetlerinin yıllar içinde ciddi şekilde düşmesi oldu. Yaklaşık 30 yıl önce klima ürün geliştirme mühendisi olarak çalışmaya başladığım dönemde yalnızca kompresörün maliyeti yaklaşık 100 dolar seviyesindeydi. Elektronik kart ve kumandanın maliyeti de benzer şekilde yaklaşık 100 dolar civarındaydı. Bugün ise teknolojik gelişmeler, üretim ölçeklerinin büyümesi ve tedarik zincirindeki dönüşüm sayesinde bir klimanın toplam fabrika çıkış maliyeti 200 doların altına kadar gerileyebiliyor. Önümüzdeki dönemde maliyetlerin düşmeye devam etmesi bekleniyor. Ancak sektör için asıl önemli konu yalnızca maliyet avantajı olmayacak; enerji verimliliği çok daha belirleyici bir rol üstlenecek. Çünkü tüketiciler artık hem ekonomik nedenlerle hem de çevresel farkındalığın artmasıyla daha az enerji tüketen, daha verimli ve sürdürülebilir ürünleri tercih ediyor. Bu nedenle gelecekte klima sektöründeki rekabetin en önemli unsurlarından biri enerji tasarrufu ve çevre dostu teknolojiler olacak.